Virale video’s van aanslagen, criminele bendes die rekruteren via Snapchat, of scholieren die extreme vechtpartijen delen: geweldsfenomenen in onze steden en gemeenten worden steeds vaker online geboren of aangewakkerd. Online en offline zijn niet langer twee gescheiden werelden; ze zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Hoe speel je hier als lokaal bestuur of jeugdwerker op in? De nieuwe assistentie-kit Ask Olg-A biedt concrete handvatten om de online dimensie te integreren in je lokale preventiebeleid.
Lokale praktijkwerkers worstelen met online polarisatie, radicalisering en geweld
Het Vlaams Vredesinstituut, SAM vzw en technologiebedrijf Textgain ondervroegen in opdracht van Vlaams minister Hilde Crevits meer dan 250 lokale praktijkwerkers (waaronder lokale besturen, politie en jeugdwerkers).
De resultaten liegen er niet om. Uit de bevraging blijkt dat 81% van de professionals in aanraking komt met schadelijke polarisatie en radicalisering, zowel online als offline. Driekwart maakt zich hier ernstige zorgen over. De helft van de professionals (49%) wil meer of anders online werken, maar botst op grote drempels:
- De valkuil van (mis)interpretatie: Symbolen, memes en online taalgebruik veranderen razendsnel. Hierdoor worden online signalen soms gemist. Omgekeerd worden onschuldige gedragingen (zoals een plotse toename in religieuze praktijken of de aantrekking tot de luxueuze levensstijl van figuren als Andrew Tate) soms te snel als ‘problematische radicalisering’ bestempeld.
- Blinde vlekken in vroegdetectie: Veel preventiewerkers zien online vroegdetectie nog niet als hun expliciete taak. De lokale politie mist vaak de capaciteit om proactief online te surveilleren zoals ze dat in een fysieke wijk doen. Bovendien mag de politie gesloten groepen wettelijk gezien alleen onder strikte voorwaarden monitoren.
- Hoge werkdruk: Online taken komen er voor veel organisaties vaak “bij”, zonder extra tijd of middelen.
Het Vlaams Vredesinstituut beperkte zich overigens niet tot een bevraging van het werkveld. In het kader van het project Ask Olg–A publiceert het Vredesinstituut ook een advies.
Wat is Ask Olg-A?
De Assistentie-kit Online Geweldpreventie: aan de slag met gewelddadige radicalisering en schadelijke polarisatie – Ask Olg-A in het kort – reikt 7 bouwstenen aan voor gebruik binnen 3 stappen: de quickscan, de keuzehulp en het implementatieplan – een voor leidinggevenden en een voor praktijkwerkers. Deze 3 stappen bieden een praktisch groeimodel waarmee lokale praktijkwerkers samen met hun organisaties online werken stapsgewijs, bewust, veilig en doelgericht kunnen uitbouwen.
Aan de slag
De resultaten en de assistentiekits werden op donderdag 28 mei officieel voorgesteld in het Vlaams Parlement aan meer dan 120 praktijkwerkers en beleidsmakers. Je kan er nu zelf gratis mee aan de slag:
- Lees hier het integrale rapport.
- Lees hier het advies van het Vlaams Vredesinstituut.
- Ontdek hier de Assistentiekit voor Leidinggevenden en de Assistentiekit voor praktijkwerkers.
Ask Olg-A werd gerealiseerd in een samenwerking tussen SAM, steunpunt Mens en Samenleving, Vlaams Vredesinstituut en Textgain, in opdracht van Agentschap Binnenlands Bestuur.